Kun je de nervus vagus reguleren?
Tegenwoordig kun je geen stukje scrollen zonder dat iemand het heeft over “je zenuwstelsel reguleren”. Door bijvoorbeeld:
Meditatie.
Ademhalingsoefeningen.
Neuriën.
IJsbaden.
Alles voor het reguleren van je nervus vagus. Alsof één handeling je leven ineens rustig, stabiel en bovendien heel ontspannen zou maken. De nervus vagus, ook wel “zwervende zenuw” genoemd, is één van de belangrijkste zenuwen in je lichaam. De nervus vagus is de 10e hersenzenuw en een kernonderdeel van je parasympathisch zenuwstelsel. En dit systeem zorgt vervolgens voor rust en herstel.
Waar zit de nervus vagus?
De nervus vagus begint in je hersenstam en loopt vervolgens via je nek naar beneden door naar je borstkas en tenslotte tot onderin je buik tot aan de darmen. Onderweg maakt hij verbinding met o.a. je hart, longen en spijsverteringsorganen. Maar hij vertakt zich ook naar je luchtpijp, strottenhoofd, hart, longen en diverse andere organen in je buik zoals je lever, nieren, milt en alvleesklier.
De nervus vagus heeft twee belangrijke functies:
- Hij stuurt continu signalen heen en weer tussen je brein, darmen en andere essentiële organen.
- Hij activeert je parasympathische zenuwstelsel. Dat is het systeem dat zorgt voor rust en herstel. In tegenstelling tot de vecht-of-vluchtreactie die juist wordt aangestuurd door het sympathische zenuwstelsel.
Wat doet de nervus vagus?
Deze zenuw helpt niet alleen je lichaam te ontspannen maar ook om in balans te blijven. Belangrijke functies zijn bijvoorbeeld:
- Verlagen van je hartslag
- Reguleren van je ademhaling
- Aansturen van je spijsvertering
- Verminderen van stress (remt de “vecht-of-vlucht”-reactie)
- Beïnvloeden van stemming en emotie
Kortom; de nervus vagus is de “rem” van je zenuwstelsel die je in eerste instantie helpt je zenuwstelsel te kalmeren, waardoor je vervolgens kunt herstellen en uiteindelijk weer optimaal kunt functioneren.
De waarheid voorbij de hype
Maar laten we even eerlijk zijn; de nervus vagus bestaat. Het effect daarentegen ook. Het is dus geen zweverig verzinsel. Want deze zenuw speelt nu eenmaal een belangrijke rol in je lichaam. Het reguleert je systeem, van je hartslag tot aan je stressreactie. Als je de nervus vagus dus vervolgens stimuleert, kan dat je zenuwstelsel absoluut kalmeren.
Dus ja, niet alleen ademhaling helpt, ontspanningsoefeningen helpen ook. Want je lijf reageert daarop. Maar hier gaat het ook ergens mis. Het wordt verkocht alsof het dé oplossing is voor alles wat jij voelt. Alsof je:
• angst oplost met een ademhalingsoefening
• trauma loslaat door te neuriën
• jarenlange stress kalmeert met een koud bad
En dat is simpelweg niet waar. Je zenuwstelsel is nu eenmaal geen knop die je even omzet als jij al een behoorlijke tijd in de overleefstand staat en je gewend bent om spanning weg te drukken. En ook niet als je emoties hebt opgeslagen die nooit echt gevoeld zijn. Dan ga je dat niet fixen met een methode van 5 minuten.
Sterker nog, veel mensen gebruiken de nervus vagus stimulatie juist om niet te hoeven voelen.
Met als gevolg dat even ademen ervoor zou zorgen dat de spanning zakt en vervolgens kun je weer door. Terwijl de kern op die manier nog steeds onaangeraakt blijft.
Dat is geen heling. Dat is uitstellen.
Waar het werkt en waar het misgaat
Kortom; nervus vagus stimulatie, is dat een feit of fabel? Ik kan je nu al verklappen; het is allebei.
✔️ Feit:
Je kunt je zenuwstelsel beïnvloeden.
Je kunt jezelf tot rust brengen.
Je kunt je lichaam helpen schakelen.
❌ Fabel:
Dat dit voldoende is om diepere patronen, trauma of blokkades op te lossen.
Wat daarentegen wél werkt is echter niet óf-óf maar juist én-én. Gebruik die tools.
Maar gebruik ze niet als ontsnapping. Gebruik ze om:
• jezelf veilig genoeg te voelen om aanwezig te blijven bij overweldigende gevoelens
• te zakken in je lichaam zodat je goed gegrond bent
• te voelen wat er onder zit
Conclusie
Daar begint dus het échte werk: niet bij het wegdrukken van spanning maar bij het durven voelen, aanwezig zijn en blijven bij wat er is. De vraag is dus niet of nervus vagus-stimulatie werkt maar hoe je het inzet. Om dichter bij jezelf te komen of juist om jezelf uit de weg te gaan.
En daar hoef je niemand anders rekenschap over te geven. Alleen jezelf.
Meer weten over trauma en wat het doet met je zenuwstelsel?
