Het voelt ellendig en tóch doen we het bijna allemaal: vasthouden aan oude pijn. Holistisch therapeut Daniëlla van de Zande laat zien hoe jij kunt loskomen van leed uit het verleden.
Overlevingspatronen
We hebben allemaal ons eigen verhaal over oude pijn en traumatische ervaringen. Sommigen van ons werden geboren in ontwrichte gezinnen, zonder basisveiligheid, liefde en houvast. Anderen groeiden op bij ouders/verzorgers die niet capabel waren om te voorzien in onze basisbehoeften. Velen hebben een jeugd gehad waarin ze niet of nauwelijks werden gezien en gehoord.
Al deze ervaringen hebben een directe of indirecte invloed op onze ontwikkeling: op zowel fysiek, emotioneel, mentaal, spiritueel als energetisch niveau. We hebben onszelf als kind patronen aangeleerd, de zogenoemde ‘overlevingspatronen’. Ons gedrag kan in ons volwassen leven nog altijd hierdoor worden bepaald.
“Een ander kan jou niet helen. Alleen jij kunt jezelf helen. Je hoeft het echter niet alleen te doen. Wanneer je dat gaat inzien, ben je in staat om jezelf te bevrijden uit de slachtoffer-positie waarin jij jezelf hebt geplaatst.”
Daniëlla van de Zande
Gevangen in slachtofferschap
We houden vaak vast aan een oud verhaal. Het voelt rot, het verhult onze werkelijke potentie en houdt ons gevangen in slachtofferschap. Toch levert het íets op – anders zouden we het niet doen. Ik zeg we omdat we dit allemaal kennen, doen of deden. Door de (her)erkenning ervan, kunnen we een start maken met onszelf helen.
We houden eraan vast, omdat we het gevoel hebben er nog ‘iets’ mee te kunnen krijgen. Iets wat we in onze kindertijd zo nodig hadden en gemist hebben. We willen alsnog gezien worden. Gehoord worden. We willen erkenning voor onze pijn en het leed dat ons is aangedaan.
Oude pijn als houvast
Vaak voltrekt dit patroon zich op onbewust niveau. En vaak krijgen we ook die aandacht. Worden we zelfs tijdelijk door de ander gedragen. We worden eindeloos getroost en aangehoord. Onze verlangens lijken toch nog vervuld te worden.
Maar het is een illusie. Een bodemloze put. Niet te vullen.
En toch blijven we het doen. Loslaten is geen optie, want het oude verhaal geeft ons houvast. Wanneer eraan getornd wordt, schieten we in de verdediging. Want oh, wat voelt het pijnlijk om niet of onjuist begrepen te worden. Wat raakt dat diepe leegte en oude wonden. Wat voelt dat stuk. Maar jij bent niet stuk. Jij bent heel. Alleen ervaar je dat niet als zodanig en doe je er alles aan om die heelheid te ervaren.
verbind je met jouw kracht
De ander hoeft jouw pijn niet te zien of te begrijpen. De ander kan jou niet helen. En wanneer je dat eenmaal gaat inzien, ben je in staat om jezelf te bevrijden uit de slachtofferpositie waarin jij jezelf hebt geplaatst. Dan komt er zo ontzettend veel kracht in jou vrij!
Kracht waarmee jij niet alleen jezelf bevrijdt. Ook de ander ontsla je daarmee van zijn rol als redder. Je komt los van jouw afhankelijkheid, van de niet te stillen zucht naar liefde, erkenning en aandacht. Nu kun jij jezelf volledig ervaren zoals je werkelijk bent. Wie ben jij zonder jouw verhaal?
3x Oefening: bevrijd jezelf van oude pijn
1. Luisteren naar je lichaam
*Ga ontspannen zitten of liggen. Span al je spieren even stevig aan. Richt dan je aandacht op jouw lijf: begin bij je tenen en werk langzaam naar boven toe.
*Wanneer je je volledig of enigszins ontspannen voelt, ga je in gedachten terug naar het moment dat jij je overweldigd voelde door een bepaalde emotie. Iets of iemand heeft je geraakt. Herinner je welke emotie er in jou opstond: boosheid, angst, verdriet, jaloezie.
Emoties geven altijd een fysieke reactie. Het is je lichaam dat helder met jou communiceert. Jij mag luisteren. Voel je spanning, een zwaar gevoel, een druk, verkramping of een rilling? Ga met je aandacht naar die plek in je lijf waar je deze specifieke sensatie waarneemt. Laat het vervolgens volledig toe. Geef jezelf toestemming om te voelen wat er gevoeld wil worden.
*Plaats je handen vervolgens op de plek waar je deze sensatie waarneemt. Zonder dat dit onprettige gevoel nu weg hoeft, maak je er contact mee. Adem ernaartoe. Daarmee zeg je tegen jezelf: ‘Zo voelt boosheid, angst, verdriet of jaloezie in mijn lijf. Het is zo. Daar hoef ik niets aan te veranderen. Ik hoef het niet op te lossen.’
*Ontspan in dit moment, blijf erbij. Na enkele momenten ervaar je dat het gevoel verzacht. Het laat jou los en zodoende ontstaat ruimte voor een ander gevoel zoals bijvoorbeeld innerlijke rust en kalmte.
2. Je volle verstand gebruiken
Wanneer we ‘vast’ zitten in een oud verhaal, draait ons emotionele brein overuren. Ons analytisch vermogen neemt af. We zijn nauwelijks in staat om de realiteit te zien zoals ze is en daaruit volgen onze, vaak destructieve, handelingen. Om het emotionele brein te kalmeren en jezelf los te maken van het oude verhaal, is het van groot belang om beide hersenhelften te stimuleren. Hersenonderzoek wijst uit dat we ons brein veel effectiever benutten wanneer we beide helften gebruiken. Het verbetert onze concentratie en ons hele welzijn.
3. Schrijf in een dagboek
Schrijven is een helende methode om inzicht te krijgen in situaties, gevoelens en gedachten. Onze linkerhersenhelft is betrokken bij onze taalvaardigheid. Zorg voor een mooi dagboek en neem dagelijks een moment voor jezelf om al jouw gevoelens en gedachten van de dag aan het papier toe te vertrouwen.
Je hoeft niet poëtisch te schrijven; taalfouten mogen gemaakt worden. Uiteindelijk gaat het om het schrijfproces.
Omdat het jouw dagboek is, ben je vrij om alles op te schrijven wat er in je opkomt. Het maakt niet uit of het waar is of niet. Het is een veilige en heilige plek waar jij gehoord wordt en waar niemand meekijkt. Bovendien heb jij recht op jouw gevoelens en gedachten en door er woorden aan te geven, lucht je letterlijk jouw hart.
Datgene wat diep in jou leeft, krijgt nu vorm buiten jou. Zo kun je met een open blik kijken naar wat zich heeft afgespeeld. Bovendien wordt zo het oude verhaal dat erin verweven zit zichtbaar wat jou tenslotte vele nieuwe inzichten oplevert.
4. Erop los fantaseren
Visualiseren is een krachtig middel om jezelf te voeden met nieuwe gedachten en gevoelens. Onze rechterhersenhelft wordt gestimuleerd bij het vormen van beelden. Visualiseren heeft hetzelfde effect op ons brein als de daadwerkelijk actie.
Je kunt visualiseren voor de toekomst, maar het is ook mogelijk om beelden terug te halen en zo een geluksgevoel op te roepen.
Denk eens aan een moment waarop je oervertrouwen voelde.
Ga terug naar die ene succeservaring, toen jij je onoverwinnelijk voelde. Denk aan dat moment dat jij je intens gelukkig voelde. Stel je het zo gedetailleerd mogelijk voor.
Oftewel, fantaseer er lustig op los!
Hoe was de situatie, wat speelde er? Wie waren erbij betrokken, wat werd er gezegd, wat deed je en wat deed je juist niet? Wat was de uitkomst, hoe voelde dat? Laat de gebeurtenis volledig afspelen voor je geestesoog en verbind je met het gevoel dat het in jou oproept. Waar voel je dit in je lijf?
De beloning is groot. Door te visualiseren houd je eigenlijk je brein een beetje voor de gek. Ons brein kent namelijk niet het verschil tussen wél en niet gebeurd. Het reageert onmiddellijk op deze ervaring door allerlei gelukshormonen in je lijf te laten rondfladderen zoals serotonine, dopamine, oxytocine en/of endorfine.
Het zijn natuurlijke rustgevers die je meteen in een staat van gelukzaligheid brengen. Zo kun je in alle rust opnieuw naar de situatie kijken en je realiseren dat je slechts verwikkeld was in het oude verhaal.
De realiteit blijkt vaak veel minder hevig te zijn dan je dacht!
Dé Plek van Aandacht & Bezinning 